နားေထာင္မႈစြမ္းရည္ျဖင့္ ေကာင္းမြန္ေသာ ဆက္ဆံေရး တည္ေဆာက္ၾကစို႕

“အမ သားေလးကလည္း အေမမွ အေမ ျဖစ္ေနေတာ့လည္း ခက္တယ္ ေလ”

“ႏိုင့္ တူေလးလည္း အဲလိုဘဲေလ အမရဲ႕ ႏိုင္ ရံုးသြားၿပီဆို အိမ္မွာ ငိုငိုၿပီး က်န္ခဲ့တယ္ေလ၊ အဲဒါ ဟိုတေလာက မွ iPad ၀ယ္ေပးထားရတယ္”

“ေအာ္ အမ သားကေတာ့ ငယ္ေသးတယ္ေလ… ေယာက်္ားကလည္း သူ႔ အလုပ္နဲ႔သူ… နယ္က အမ အေမကလည္း လာေန မေပးႏိုင္ဘူး… အိမ္ေဖာ္ေကာင္မေလးနဲ႔ ထားခဲ့ ရတာ ကို ဘယ္လိုမွ စိတ္မခ်ႏိုင္ဘူး…၊ အမ အလုပ္ကေန ထြက္ရင္ေတာင္ ေကာင္းမလား စဥ္းစားေနရၿပီ…”

“ေအာ္ ႏိုင့္ တူေလးဆုိလည္း ငယ္ငယ္ကတည္းက ႏိုင့္ ကိုပဲ ကပ္တာေလ… ညအိပ္ရင္ေတာင္ သူ႔ကို ေခၚသိပ္ရတာ… ႏိုင္ ခရီးထြက္ရၿပီဆို ႏိုင့္ ပံုေလးေတြပဲ ၾကည့္ ၿပီး က်န္ေနခဲ့တာတဲ့… အေမကေတာင္ေျပာတယ္ ႏိုင္ ကေလတဲ့ ခ်စ္ေမႊး ကိုပါတယ္တဲ့ … ကေလးေရာ လူႀကီးေရာ ခ်စ္ၾကသတဲ့”

ကားေနာက္ခန္းက စကားေတြေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္ ၿပံဳးမိသည္။ စကားေျပာ ေနၾကတာ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ အေပးအယူက မတည့္၊ ခဏေနလ်င္ သူတို႔ ေျပာစရာ စကား မရိွေတာ့သလို တိတ္သြားၾကေတာ့မည္။

ကၽြန္ေတာ္တို႔ အဖြဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ ကေလာ ဘက္မွာ Research တစ္ခု အတြက္ လာရင္း ဒီေန႔ေတာ့ အနီးအနားပါတ္၀န္းက်င္ ေလ်ာက္လည္ ျဖစ္ၾကသည္။ ကေလာက ကားေလး တစ္စီးငွားရင္း ေယာက္်ားေလးျဖစ္တဲ့ ကၽြန္ေတာ္ က ေရွ႕ခန္း ဒရိုင္ဘာနားမွာ စီးရင္း ေနာက္ခန္းက လိုက္လာသည့္ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ အမႏွစ္ေယာက္ စကားေျပာတာ ကို ၾကားေနျခင္းျဖစ္သည္။

နည္းနည္း အသက္ပိုႀကီးေသာ အိမ္ေထာင္သည္ အမက မၾကာေသးခင္ကမွာ သားေလးတစ္ေယာက္ေမြးၿပီး သားတစ္ဖက္ ရံုးအလုပ္တစ္ဖက္ ျဖစ္ေနသည့္ ဘ၀ ကို လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ခ်င္း ရင္ဖြင့္ ခ်င္သည္။ အႀကံဥာဏ္ေကာင္း ရလိုရလား တိုင္ပင္ခ်င္ပံု ရသည္။ သို႔ေသာ္ အငယ္ ေကာင္မေလး က သူ႕အေၾကာင္းေတြ ကိုသာ အခြင့္အေရး ရရင္ ရသလိုေျပာခ်င္ ေနသည္။ ၾကာေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ထင္သလိုပင္ သူတို႔စကား၀ိုင္းေလး တိတ္ဆိတ္သြားသည္။ စကားစၿပီး တိုင္ပင္ရန္ႀကိဳးစား မိေသာ အိမ္ေထာင္သည္အမ ေတာ့ေနာင္တ ရေနေပလိမ့္မည္။ ႏိုင္ႏိုင္ ဆိုေသာေကာင္မေလးသည္ စကားေျပာဆိုရန္ တိုင္ပင္ရန္ ေကာင္းေသာ အေဖာ္ တစ္ေယာက္မဟုတ္ ဟုလည္း မွတ္ယူသြားေပလိမ့္မည္။   

ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရးနယ္ပါယ္တြင္ နားေထာင္မႈစြမ္းရည္သည္ အလြန္အေရးပါေပသည္။ အေရးပါသေလာက္လည္း ျပဳမူက်င့္ႀကံရန္ေတာ့ ခက္ခဲလွသည္။ လူတိုင္းလိုလိုပင္ တဘက္လူစကားကို နားေထာင္ေပးဖို႕ထက္ ကိုယ္ကေျပာဖို႔ကို သာ စိတ္အားထက္သန္ၾကေလသည္။ နားေထာင္သူ ေကာင္း တစ္ေယာက္အတြက္ အေပါင္းအသင္းမိတ္ေဆြ ေပါမ်ား ႏိုင္သလို ထိုမွ တဆင့္ ေကာင္းမြန္ေသာ ဆက္ဆံေရးကိုတည္ေဆာက္ရင္း အခြင့္အေရးေကာင္းမ်ားစြာ ရရိွႏုိင္ပါသည္။

ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ကမၻာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဗိသုကာ၊ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးသန္႔၏ သူမတူေသာ အရည္အခ်င္းမ်ားတြင္ သူ၏ နားေထာင္မႈ စြမ္းရည္ လည္း ပါ၀င္ေပသည္။ သူ၏နားေထာင္မႈ စြမ္းရည္ေၾကာင့္ မိတ္ေဆြေကာင္းမ်ား ေပါမ်ားလာၿပီး လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္မ်ား၏ ယံုၾကည္ကိုးစား မႈကိုခံခဲ့့ရသည္။

“ဦးသန္႔ဟာ ကမၻာေပၚမွာ အေကာင္းဆံုးနားေထာင္တတ္သူပါပဲ” ဟု  ကုလသမဂၢ လက္ေထာက္အတြင္းေရးမွဴး စီဗြီ-နာရာဆင္က ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခဲ့သည္။

အေပါင္းအသင္း မိတ္ေဆြမ်ား ၾကားတြင္ နားေထာင္သူေကာင္း တစ္ေယာက္ျဖစ္ေစရန္ လိုက္နာက်င့္ႀကံ ႏိုင္သည့္ အခ်က္မ်ားရိွပါသည္။

၁။ တစ္ဖက္လူ၏ စကားကိုအာရံုစိုက္ပါ (Stay Focus)

တစ္ဖက္လူကိုယ့္ကို စကားလာေျပာလ်င္ အာရံုစိုက္ပါ။ သူ႕စကားကို စိတ္ထဲကေန ထင္ျမင္ခ်က္ေတြ၊ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ စဥ္းစားေနမယ့္ အစား သူေျပာေနတဲ့ စကားကိုသာ စိတ္ရွင္းရွင္းနဲ႔ အာရံုစိုက္ထားပါ။ သူ႔ရဲ႕ စကားလံုးေရြးခ်ယ္မႈနဲ႔ ေရွ႕ဆက္ေျပာဆို ရန္စဥ္းစား ရန္အခ်ိန္ယူမႈကို စိတ္ရွည္စြာ ေစာင့္ဆိုင္းပါ။ မိမိ အာရံုးစူးစိုက္ေနေၾကာင္းကုိ လည္း သိသာပါေစ။ ထိုသို႕ ျပဳလုပ္ျခင္းက စကားေျပာသူကို ေရွ႕ဆက္ေျပာဆိုရန္ အားရရိွေစမွာ ျဖစ္ၿပီး ေကာင္းမြန္ေသာ၊ အခ်ိတ္အဆက္ရိွေသာ စကား၀ိုင္းကိုလည္း ျဖစ္ေစပါတယ္။

၂။ အမွန္တကယ္ နားေထာင္ပါ (Really Listen)

နားေထာင္ေနစဥ္မွာ ကိုယ့္ရဲ႕ တူညီတဲ့ အေတြ႕အႀကံဳေတြ အေၾကာင္းကို စဥ္းစားမေနပါနဲ႔။  “ႏိုင္ႏိုင္” ဆုိတဲ့ ေကာင္မေလးလို ဒါၿပီးကိုယ္ဘာျပန္ေျပာရမယ္ ဆိုတာကို စဥ္းစားေနၿပီး အခြင့္အေရးရတာနဲ႕ အတင္း၀င္ေျပာတာမ်ိဳး မလုပ္သင့္ပါဘူး။ အဲလိုလုပ္ျခင္းက တစ္ဖက္လူက မိမိအေပၚ ယံုၾကည္မႈ ဆံုးရွဴံး ေစၿပီး ကိုယ့္ကိုယ္ကုိယ္ ပဲအၿမဲ ဗဟုိျပဳစဥ္းစားတတ္ေသာသူ အျဖစ္ ထင္ျမင္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ေနာင္ သင့္ကိုစကားစၿပီးေျပာဆုိဖို႕ ေရွာင္က်ဥ္ပါလိမ့္မယ္။

၃။ ၾကားျဖတ္ ျပန္လွန္ေျပာဆိုမႈမ်ားကို ေရွာင္က်ဥ္ပါ (Don’t try to respond immediately)

တစ္ဖက္လူ ေျပာေနသာစကား တစ္ခြန္းၿပီးသည္အထိ တိတ္ဆိတ္စြာ နားေထာင္ေပးပါ။ စကားေျပာဆိုေနစဥ္မွာ ခ်င္ခ်င္း ျပန္လွန္ေျပာဆိုျခင္း၊ ေမးျမန္းျခင္းမ်ားကို ေရွာင္သင့္ပါတယ္။ စကား၀ိုင္းေတာ္ေတာ္ နဲ႔ေရွ႕ဆက္ မရႏိုင္ပဲ ဦးတည္ခ်က္ ေျပာင္းသြားႏိုင္ပါတယ္။

၄။ အခါအားေလ်ာ္စြာ စကားေထာက္ေပးပါ (Repeat the other person’s word or paraphrasing)

အခါအားေလ်ာ္စြာ စကားကို ေထာက္ေပးျခင္း၊ စကားေျပျပန္ေပးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေပးပါ။ စကားေျပာဆိုေနသူရဲ႕ အသံုးအႏႈန္း အခ်ိဳ႕မရွင္းလင္းပါက မိမိနားလည္သလို စကားေျပျပန္ဆိုေပးျခင္း၊ စကားေထာက္ေပးျခင္းတို႕ကိုျပဳလုပ္ေပး ျခင္းအားျဖင္း မိမိ အမွန္တကယ္ စိတ္၀င္စားစြာ နားေထာင္ေနမွန္း သိသာေစၿပီး စကား၀ိုင္းကို ပိုမို စိုေျပေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

၅။ တစ္ဖက္လူ၏ စိတ္ခံစားခ်က္ကို စာနာနားလည္ေၾကာင္း ေျပာဆိုေပးပါ (Understand the emotion behind the words)

တစ္ဖက္လူရဲ႕ စိတ္ခံစားခ်က္ကို စာနာနားလည္ေၾကာင္း ျပန္လည္ေျပာဆိုေပးပါ။ အခါအားေလ်ာ္စြာ စကားေျပျပန္လည္ေျပာဆိုလ်င္လည္း မိမိ၏ ကုိယ္ခ်င္းစာမႈ၊ စာနာနားလည္မႈ၊ ကရုနာသက္မႈ တို႔ကိုထည့္သြင္း ေျပာဆိုေပးပါ။

ေကာင္းမြန္စြာ နားေထာင္မႈ စြမ္းရည္သည္ မိမိကိုယ္တိုင္ေျပာဆိုျခင္းထက္ ပိုမိုခက္ခဲေလသည္။ လူအမ်ားသည္ မိမိအေၾကာင္း၊ မိမိ စိတ္ခံစားမႈ ကို တစ္စံုတစ္ေယာက္ကို ရင္ဖြင့္ေျပာျပရန္၊ တိုင္ပင္ရန္ လြယ္ကူ ေသာ္လည္း မိမိ ကိုယ္တိုင္က ရင္ဖြင့္တိုင္ပင္ ရန္သင့္ေတာ္ေသာ သူတစ္ဦးျဖစ္ရန္ေတာ့ ခက္ခဲေပသည္။

အထက္ေဖာ္ျပပါ အခ်က္မ်ားကို ႀကိဳးစား ေလ့က်င့္ၿပီး ေကာင္းမြန္ေသာ စကား၀ိုင္းမ်ားျဖစ္ေအာင္ ဖန္တီးေပးပါ။ အေပါင္းအသင္း မိတ္ေဆြ၊ လုုပ္ေဖာ္ကုိင္ဖက္မ်ား၏ယံုၾကည္ အားကိုးမႈကိုရရိွမည္ျဖစ္ၿပီး၊ သင္ႏွင့့္ စကားေျပာျခင္းျဖင့္ အခ်ိန္ကုန္ရသည္ကို ႏွစ္သက္လာၾကလိမ့္မည္။ အေပါင္းအသင္း မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္းမ်ားၾကား၊ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္မ်ား ၾကားတြင္ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရး (Communication) ေကာင္းသူတစ္ဦးအျဖစ္ ေအာင္ျမင္ေသာ ဆက္ဆံေရး (Relationship) ကိုတည္ေဆာက္ ႏိုင္ပါလိမ့္မည္။

၀ိုင္းခ်စ္ေအာင္

* Facilitation Training တစ္ခုမွာ သင္ရေသာ How to be a good listener ႏွင့္ အေထာက္ေတာ္လွေအာင္ ဘာသာျပန္ဆိုေသာ ဗမာ့ဦးသန္႕ စာအုပ္တို႕မွ ကိုးကားေရးသားပါသည္။